أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

187

قانون ( فارسى )

نسخه : سكبينه ، مقل ، جواشير و سوسن زرد ( وج ) از هريك يك جزء متساوى را با پيه اردك و موم زرد و روغن سوسن درهم بسرش و از آن بر مثانه بمال ! داروهاى تزريقى در علاج بند آمدن بول بارزد ، استرك ، جواشير و زاج زرد كه اگر صمغ انگدان در مخلوط وارد باشد بهتر است . اگر سبب بند آمدن بول سنگ كليه يا مثانه يا وجود سنگ در هر جاى ديگر است ، بايد داروهاى علاج سنگ را استعمال كنى . اگر سبب ازگيل يا زياده گوشت بر مجرا روئيده باشد كه مجرا را بهم جوش داده است ، علاج به دستور زير است : 1 - نشستن در آبزن كه آب آبزن تأثيرپذير از داروهاى سست‌كننده باشد . 2 - روغنهاى سستىبخش كه در علاج بيمارى مثانه ذكر شده‌اند . بيمار از خوراكيهاى ترشمزه و گس‌مزهء گيرنده بپرهيزد كه شايد شفا يابد و ممكن است باز به علاج نياز باشد . اگر سبب ورم است كه راه را بر بول بسته ، علاج ورم را به كار ببر و ورم را سست و نرم گردان ! بيمار را به حمام بفرست كه در آنجا عرق كند . داروهاى نرمىبخش را بر بالاى مثانه بگذار ! داروهاى نرم‌كننده را به بيمار تزريق كن و داروهاى نرمىبخش را شياف كن كه بيمار بردارد . كمتر آب بخورد و از خوراكهاى ادرارآور دورى جويد . وقتى كه تشخيص دادى كه ورم نرم شده است ، بيمار دست كم دو روز غذا نخورد . اگر ورم كاملا نرم و بسيار سست شد ، آنگاه همين‌كه با دست بر مثانه فشار آورى و مثانه را در دست بفشرى بول بيرون مىريزد . كلم ، خطمى ، پياز و تره كه آب‌پز شوند ، در علاج اين حالت كمك شايانى مىكنند و اگر از اينها بر مثانه بگذارى فايده رسانند . در حالت وجود ورم كه راه را بر بول بسته باشد ، بهتر از همهء علاجهاى ذكر شده رگ زدن است ؛ كه شاهرگ دست را اول بزنى و بعدا رگ صافن را . احتمال دارد همين‌كه رگ زدى و خون لازم را كشيدى راه بول باز شود و بول بيرون ريزد . اگر سبب حبس بول از سرما يا ترنجيدگى در ابزار بول است ، علاج سوء مزاج سرد را به كار ببر ! اگر سبب گرما است ، روغنهاى ميانگين بين گرم و سردمزاجى و روغنهاى سردى بخش را كه نرمىبخش و سست‌كننده هم باشند استعمال كن ! براى اين منظور روغن بنفشه ، روغن كدو مخلوط با روغن شبت و روغن بابونه خوب است . اگر سبب خشك‌مزاجى است و خشكيدگى مانع ريزش بول است ، باز از نشاندن بيمار در آبزن استفاده كن و روغنهاى سست‌كننده به عمل آور و بيمار غذاهاى رطوبت‌بخش بخورد و پيروى از رژيم و حركات تازه از بيمارى شفايافتگان كند . حمام رفتن نيز مفيد است . اگر سبب حبس آمدن بول حالت فالج بود ، علاج فالج را مورد استفاده قرار ده ، كه آن را